|
MİRASDA Kİ FARKLAR
Miras
cihetinden erkekle kadının hakları arasında muhtelif farkları kısaca
şöyle özetleyebiliriz :
a) Erkeklerin
baba, oğul, zevc ve oğlan kardeşlerin aralarında sehim farkları olduğu
gibi kadınlarda çeşitli hallerde farklı sehim hisseleri vardır.
Meselâ : Ana
bir kız kardeşlerinden bir kız kardeş tek başına olursa altıda bir (6/1)
alır. Kezâ ana bir oğlan kardeş de bir adet olursa, o da altıda bir
(6/1) alır. Şayet ana bir oğlan ve kız kardeşler birden fazla; iki üç
kişi olurlarsa üçte bire (3/1) müsavi olarak varis olurlar. Zira bunlar
tek başına erkek veya kadın oldukları zaman altıda bir hisse de nasıl
müsâvî iseler üçte bir'e beraber varis olmaları halinde de aralarında
yine müsavi olarak varis olurlar.
Bu mesele
hanefi Mezhebi üzeredir.
Bu gerçekler
Kur'an-ı Kerimin şu meâldeki âyeti celilisiyle beyan edilmiştir :
"Eğer mîrası
aranan erkek veya kadın, çocuğu ve babası olmayan bir kimse olur ve onun
erkek veya kız kardeşi bulunursa, bunlardan her birinin (hakkı) altıda
biridir. Eğer onlar bu (bakımdan) çok iseler o halde onlar (ölünün
edeceği vasiyyet ve borcun edasın) dan sonra üçte birde (3/1)
ortaktırlar." (Nisa Suresi, 12)
b) Kadın,
erkeğin aldığı mîras hakkının yarısını alır. Yani ikili birli varis,
olma cihetindedir. Buda ana baba bir oğlan ve kız kardeşlerin varis
olmaları neticesindedir.
Bu farklı
veraset, kadınların şeref ve kereminin noksanlığından mı dır? Veya
İslam'da böyle bir şeref ve insanlık değerinin noksanlığımı vardır?
Hayır asla yoktur.
Elbette öyle
bir sebep ve noksanlıktan değildir. Belki Kadınların, mehir ve nafaka
hakkının olmaları hasebiyle kadınlar böyle meşru yollardan maddi
imkânlara kavuşabilecekleri ve kavuştukları bir gerçek ve hakikattir.
Binaenaleyh
erkeklerde daha fazla sarfiyat ve gider olduğundan erkekler, kız
kardeşlerden ve diğer erkeklerde bazt yönlerden fazla hakka sahip ve
vâris olmaktadırlar.
Bu beyanımız
pek çok sebeplerden bir tanesidir. Ve kadınla erkeğin arasında denge ve
adâlet olmuş oluyor:
"Allah (c.c.) size (Miras hükümlerîni şöylece) tavsiye (ve emr) eder.
Evlatlarınız hakkında (ki hüküm) erkeğe. iki dişinin (kadının, kız
kardeşinin) payi miktarıdır." (Buhari, Müslim)
Verâset
konusunda ki arzettiğimiz hükümler erkekle kadın arasındaki müsavi veya
farklı olan haklardan bir kaçıdır. Daha uzunu ve madde madde beyanı
feraiz kitaplarında ve fıkıh kitaplarının sonralarında beyan edilmiştir.
|
